Samen bouwen aan je team

Bij Getronics-Pinkroccade werken veel honden, zo ontdekte Jolanda Peek, Senior Director Communications tijdens een teambuilding in december. Honden? Jazeker, maar gelukkig niet het soort hond dat gromt en bijt wanneer hem iets niet bevalt. Peek legt uit: “Ik ben met mijn team in een huisje in een buitengebied gaan zitten. Daar hebben we een aantal spellen gespeeld om erachter te komen wat ieders rol in het team is. Uiteindelijk mocht iedereen vertellen op welk dier een collega leek.”
En daar kwamen dus die viervoeters vandaan. “Want veel mensen vonden van elkaar dat ze trouw en loyaal waren naar elkaar en het bedrijf.” Zo’n 23 man waren er aanwezig bij deze teambuilding op management-niveau van Getronics-Pinkroccade, het grootste ICT-bedrijf van Nederland. “ ’s Avonds hebben we salsa-les gehad en tapas voor elkaar gemaakt, maar overdag was het soms best zweten. Ons doel was om te ontdekken of de rolverdeling in ons managementteam in orde is. Dat is zo, maar we willen nog wat innovaters erbij, mensen met spontane en onverwachte ideeën. Dat staat nu hoog op mijn agenda voor 2007, ik ga mensen uitdagen en prikkelen om met vernieuwde zaken te komen.”
Teambuilding is heel populair bij de baas: veel werknemers worden regelmatig op pad gestuurd, naar een hutje op de hei of –een tikje clichématig- naar de Ardennen, om daar met een clubje collega’s te abseilenen een vlot te bouwen.
Niet gek, want functioneren in een team valt niet altijd mee. Grote kans dat u een bureau deelt met de kantoorbully, het haantje de voorste of een muurbloempje dat tijdens vergaderingen de ogen nederig neerslaat en alleen wanneer er expliciet naar gevraagd wordt een paar woorden prevelt. Veel bazen hopen dat een teambuilding aan een groepje ongeregeld het zetje geeft om te functioneren als een geoliede machine.
Jolanda Peek van Getronics-Pinkroccade heeft de teambuilding goed aangepakt, want volgens Peter van der Niet, operationeel directeur én trainer/coach bij Houthoff Training en Coaching is het heel belangrijk dat je een duidelijk doel voor ogen hebt bij een teambuilding. Zo’n doel kan bijvoorbeeld zijn dat de onderlinge communicatie en samenwerking op de afdeling beter moeten. Het doel kan ook gewoon ‘fun’ zijn: “Sommige bedrijven willen een leuke activiteit ondernemen als smeermiddel tussen collega’s. Andere bedrijven zijn net gefuseerd en willen collega’s de kans bieden om elkaar beter te leren kennen, of ze willen uitvinden hoe ze de komende periode het team nog beter kunnen laten presteren. Dat kan prima met een gezamenlijke activiteit, bijvoorbeeld een spel waarbij je elkaars talenten en valkuilen benoemt.” Soms spelen er serieuze zaken. “Soms is er ruzie in een team. Het doel is dan het opruimen van oud zeer.” Je kunt dan niet zomaar met z’n allen vlotten gaan bouwen in de Ardennen. “Er moet eerst een goed gesprek plaatsvinden om de ‘rommel’ op te ruimen.”
De leidinggevende die denkt dat teambuilding wel vervangen kan worden door de vrijdagmiddagborrel, heeft het volgens Van der Niet mis. Een biertje met bitterbal is níet voldoende om de teamspirit een oppepper te geven. “Bij zo’n borrel leer je elkaar niet goed kennen. Waar ga je over praten? Voetbal. En je trekt automatisch naar collega’s toe die je al kent en aardig vindt”. En bij teambuilding draait het nou net om het leren kennen van het hele team. “Tijdens zo’n sessie ontstaat vaak iets bijzonders”, zegt Van der Niet. “Mensen leren hun collega’s op een hele andere manier kennen, en ze leren iets over elkaars kwaliteiten. Bijvoorbeeld dat je elkaar nodig hebt om tot een goed groepsresultaat te komen.”
Neem nou een teambuildingsessie in de Ardennen. Als het meezit, werpen collega’s zich op als mental coach voor de bangerd die het bijna in zijn broek doet tijdens het abseilen, en ontstaat er door teamwork aan het eind van de dag een zeewaardig vlot. Dát is pas teamwork. Uiteraard is het de bedoeling dat de collega’s de opgedane kennis ook op de werkvloer gaan toepassen. Bijvoorbeeld hoe ze met elkaar om moeten gaan. “Het kenmerk van de muurbloem is dat hij of zij veel observeert, en daarom ook veel weet. Als je dat weet, kun je van elkaars kwaliteiten gebruik maken.” Na zo’n dag onthouden mensen elkaar. “Wanneer je dan terug op de werkvloer bent, is een collega geen vreemde meer. Het is dan makkelijker om met elkaar te praten en werkissues aan te kaarten. Je durft elkaar meer te vragen, maar je hebt ook meer voor elkaar over als je elkaar kent en samen iets hebt bereikt.”

Do’s & Dont’s
Tips van Peter van der Niet, operationeel directeur van Houthoff Training en Coaching.

• Betrek het team bij ideeën voor de teambuilding. Forceer niets; een opgelegde activiteit waar niemand zin in heeft, werkt niet. Tenzij er tijdens de teambuilding een ruzie opgelost moet worden. Dan beslist de baas.
• Zorg voor een duidelijke teambuilding. Het mag ook alleen om de ‘fun’ gaan! Moeten er uit de teambuilding concrete resultaten voortkomen, dan is het vaak verstandig een extern bureau in te schakelen voor de organisatie en evaluatie van het evenement.
• Vergeet de uitkomst van de teambuilding niet! Is de uitkomst van een spel of discussie tijdens de teambuilding dat collega’s eigenlijk te weinig op de hoogte zijn van elkaars werkzaamheden, ga daar dan ook mee aan de slag. Op de actielijst komt dan te staan dat elke afdeling elk kwartaal een presentie houdt. Maak één persoon verantwoordelijk voor dit punt op de actielijst.
• Zijn er problemen die een goede teambuilding in de weg staan? Ruim die dan eerst op. Als er bijvoorbeeld teveel nieuwe collega’s bijgekomen zijn, hou dan eerst een informele bijeenkomst, zodat mensen elkaars gezicht al kennen.
• Hou er rekening mee dat niet iedereen een sportieve uitdaging waardeert en aankan. Misschien zijn er ouderen op de afdeling of mensen met een ziekte of handicap. Dan kun je beter niet gaan raften of bergbeklimmen.
• Wat doen we met de baas? “De leidinggevende mag mee als het alleen om de ‘fun’ gaat. Maar als het team een ‘missie’ heeft, dan kan de baas beter op kantoor blijven. Peter van der Niet: “Ik heb vaak genoeg meegemaakt dat mensen tijdens de teambuilding echt alles uit de kast halen om de baas te imponeren. Dat is echt niet de bedoeling.” Het gaat erom dat de teamleden beter op elkaar ingespeeld raken, dat lukt niet met de baas als stoorzender.
• Heeft u een teambuilding georganiseerd omdat de sfeer op een afdeling belabberd is? Dan moet oud zeer eerst bespreekbaar gemaakt worden. Maak duidelijke afspraken over elkaars gedrag en leg afspraken vast in een slotdocument, waarin de nieuwe ‘leefregels’ duidelijk omschreven worden.
• Werken aan een goed en sterk team is een continu proces. Probeer regelmatig grote en kleine momenten in te ruimen die bijdragen aan versterking van het team.

Resultaat: Kamelenrace is ‘uit’, koeknuffels is ‘in’. De nieuwste trend: Vrijwilligerswerk in de baas z’n tijd

Vóór de recessie toesloeg groeiden de bomen tot in de hemel en kon teambuilen niet gek genoeg. Nu Nederland opgekrabbeld is uit het dal, is het afgelopen met exorbitante bedrijfsuitjes.
Een kamelenrace organiseren in Dubai, of survivallenop Mauritius; voor veel bedrijven kon het in de jaren voor de recessie niet gek genoeg met teambuilden. Peter van der Niet: “De glans van luxe is er wel een beetje van af. Ik merk dat bedrijven vooral behoefte hebben aan doelmatige teambuilding, sessies die meteen iets opleveren.” Dit snelle resultaat is gewenst, want gepresteerd moet er worden. Leidinggevenden willen daarom belemmeringen zoals slechte communicatie zo snel mogelijk opruimen. “Teambuilding is daarbij een populair instrument.”
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat teambuilden vervelend en saai moet zijn. Integendeel! Zoekt u leuke en originele activiteiten? Denk hier dan eens aan:

• Doe iets waar u trots op kunt zijn! Denk aan een maatschappelijk betrokken project (zie ook kader hieronder). Knap met elkaar de plaatselijke kinderboerderij op, of geef een sollicitatietraining aan kansarme jongeren. Kijk op www.robingood.nl.
• Met z’n allen een koe knuffelen? Het klinkt misschien gek, maar volgens de site www.vriendenvanhetplatteland.nl is het zeer geschikt als teambuilding, omdat er veel non-verbale communicatie bij aan te pas komt.
• Wilt u tijdens een teambuilding vooral de nadruk leggen op bezield met elkaar en de werkzaamheden omspringen, elkaar van een andere kant leren kennen en elkaar positieve aandacht geven? Kijk dan eens op www.flirtmanagement.com.

Teambuilden kan ook ánders, met oog voor de maatschappij. Maatschappelijk betrokken ondernemen is ‘in’, zo zegt Mark Schalekamp, directeur van Robin Good, een advies- en organisatiebureau dat bedrijven helpt bij het uitvoeren van maatschappelijk betrokken projecten.
“Samen iets doen versterkt de band tussen collega’s, maar samen iets goeds doen smeed helemaal een sterkte band”, zegt Schalekamp. “Bedrijven realiseren zich dat ze geen eiland zijn en dat ze iets kunnen betekenen voor de maatschappij. Wij organiseren activiteiten die het mogelijk maken iets goeds te doen.” Dat soort activiteiten lopen als een trein. “Bij verschillende banken mag het personeel een paar uur per week vrijwilligerswerk doen in de baas z’n tijd. Robin Good faciliteert dat. Maar ook bedrijven die maatschappelijk betrokken willen teambuilden kunnen bij ons aankloppen.” Robin Good hielp bijvoorbeeld onlangs een bedrijf dat sollicitatietrainingen ging geven aan kansarme jongeren, en een bedrijf dat een voetbaltoernooi wilde opzetten voor gehandicapte jongeren. “Na zo’n activiteit voelen mensen zich trots en voldaan.”
Ook telecommunicatiebedrijf Orange is verknocht aan maatschappelijk betrokken teambuildingsessie. Financieel directeur Bernard Uyttendaele heeft bijzonder genoten van de teambuilding die het bedrijf op 13 november door Robin Good liet organiseren. “Wij wilden iets anders. Uitgangspunt was dat we niet onszelf, maar een ander wilden trakteren.” De keus viel uiteindelijk op een school in de Haagse Schilderswijk. Veel kinderen op die school komen uit arme gezinnen. “Ze waren al jaren niet meer op schoolreis geweest.” Tijdens de teambuilding werd het personeel in tweeën gesplitst. “De ene helft nam de kinderen mee uit bowlen. De andere helft stak de handen uit de mouwen.” Er werd geschilderd en gestuct. Het resultaat was prachtig: een volledig opgeknapte school. Maar het mooiste was het gevoel dat de deelnemers overhielden aan de bijzondere dag. “Iedereen was tevreden en trots. En we sloegen twee vliegen in één klap. Orange heeft recent een grote fusie achter de rug, er zijn veel nieuwe collega’s bijgekomen. Die hebben elkaar beter leren kennen.”