Teamcoaching

ONS TEAM KAN WEL WAT TEAMCOACHING GEBRUIKEN …

Op een afdeling bij een zorginstelling in het midden van het land speelt het volgende:

"Bij ons is het altijd hollen en niet stilstaan", zegt Nicolien, de leidinggevende van dit team. "In het team werken gemotiveerde mensen die hun hart op de juiste plek hebben voor onze klanten. Het zijn harde werkers die niet te beroerd zijn om ook na werktijd nog even de handen uit de mouwen te steken. De laatste tijd merk ik echter dat de sfeer op de afdeling snel aan het verslechteren is. De medewerkers praten wel over elkaar, maar niet met elkaar. Daardoor ontstaan er groepjes binnen de groep en voelen mensen zich buitengesloten. Dat geeft voor sommigen een onveilig gevoel en langzamerhand ontstaat er ook een roddelachtige sfeer. Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn en ik ben bang dat het van kwaad naar erger gaat. U moet ook weten dat dit team de laatste tijd heel wat veranderingen over zich heen heeft gekregen. Veel wisselingen van de wacht qua leidinggevenden; ik ben de vijfde manager in drie jaar waar ze aan moeten wennen. Bovendien moeten alle handelingen door de veranderde wet- en regelgeving worden geadministreerd en is het strak afgebakend wat wel en niet kan. Mensen klagen dat ze niet meer aan het echte werk toekomen en geef ze eens ongelijk. Mijn teamleden hebben weinig ruimte meer om iets zelf te regelen. Daarbij is er minder geld beschikbaar en zitten we met een aardig personeelstekort."

Voor mij aan tafel zit Nicolien, een struise dame die met veel handgebaren mij in korte tijd de situatie schetst die volgens haar om een teamcoach vraagt. In haar vorige werk heeft zij al eens met een teamcoach samengewerkt en daar heeft zij positieve ervaringen mee.

Wat is een teamcoach?

Een teamcoach is iemand die de hele groep in teamverband begeleidt naar een realistisch doel en zo belemmeringen vermindert die een team in de weg staan. Een teamcoach is onafhankelijk en zorgt voor een prettige en constructieve werksfeer, waarin iedereen aan bod komt, en dus niet alleen de mensen met de grote mond. Een teamcoach neemt een helikopterview in en sluit aan bij de groep. Hij gaat uit van het hier en het nu, en onderzoekt wat de mogelijkheden zijn. Hoe alles zo gekomen is, is vaak minder interessant dan hoe het in de toekomst wél gaat werken. Zo benoemt de teamcoach zonder oordeel wat hij waarneemt en hoe dat op hem overkomt en geeft daar vervolgens feedback over. De teamcoach schept als het ware de mogelijkheid om weer met elkaar in gesprek te komen, emoties in juiste banen te leiden en tot werkbare afspraken te komen.

Hoe werkt dit in de praktijk?

Teamcoaching is altijd maatwerk; er is immers niet één allesomvattende aanpak voor de verschillende vraagstukken. Daarom is het belangrijk in de opstartfase een duidelijke leervraag te formuleren én er moet een klik zijn tussen het team en de teamcoach. Vertrouwen is immers de basis van een goede samenwerking.

In het geval van het team van Nicolien ben ik eerst met haar en het hele team een dag aan de slag gegaan. Centraal op deze dag was het maken van een pas op de plaats. Die dag maakten we de balans op: wat speelt er allemaal, wat kan beter, maar ook wat gaat er al goed en waar vindt iedereen dat de teamcoaching naartoe moet leiden. Aan het einde van de dag was de consensus dat iedereen weer met plezier naar het werk wilde gaan. De eerste stap daarnaartoe was het voornemen dat, wanneer er iets op je lever ligt, je het tegen de persoon zegt die het aangaat. Bovendien wilden ze op zoek naar manieren waarop ze meer invloed konden uitoefenen op hoe hun instelling wordt gerund; minder slachtoffer zijn, en meer de regie pakken. Nu overkwam alles hen maar, en daar wilden ze als team vanaf.

Voortgang en resultaten

In de daarop volgende maanden ging ik elke drie weken drie uur met hun aan de slag. We maakten afspraken over hoe we met elkaar omgingen, zodat er meer respect ontstond voor elkaars mening. Ook zorgde ik als teamcoach voor een veilige werksfeer, waarin alles op tafel kon komen en alles ook binnenskamers bleef. In de loop van de tijd ontstond er een omslag. In plaats van slachtoffer te zijn van alle maatregelen en veranderingen namen ze meer de regie in handen en dus hun eigen verantwoordelijkheid. Ze bedachten hoe ze met het management konden communiceren op een manier die wel zou gaan werken. Er werd minder gemopperd en men kwam vaker met een oplossing. De hele groep volgde een feedbacktraining zodat ze beter in staat waren elkaar aan te spreken op gedrag en gemaakte afspraken. Er werden nieuwe werkafspraken gemaakt waar het team en de leidinggevende zich beter bij voelden. Kortom, langzaam klaarde de lucht in het team en stopte het praten achter elkaars rug om. Er ontstond weer vertrouwen in elkaar en in de leidinggevende. Daar kwam bij dat Nicolien toezegde zeker de komende drie jaar bij dit team te willen blijven en zich voor hen in te willen zetten.
Teamcoaching; een krachtig middel met veel rendement!

Linda Houthoff, coach & adviseur